‘Schreef je ook brieven voor hen?’ vroeg ik. ‘Voor je vrouwen… vroeger?’

Hij knikte. « Ja. »

“Nadat ze weg waren?”

“Ja, Mattie.”

Ik slikte, de angst nam toe. « Dus ik ben de volgende? »

Het antwoord dat ik vreesde, zat niet in wat hij zei, maar in wat hij me al had laten zien.

‘Kom met me mee,’ zei hij.

Ik aarzelde.

“Als je daarna nog steeds weg wilt… dan houd ik je niet tegen, Mattie.”

Dat was belangrijker dan ik had verwacht. Dus ging ik met hem mee.

We reden in stilte verder, de weg strekte zich voor ons uit terwijl alles tussen ons onuitgesproken bleef.

Ik besefte dat ik niet met Nathan meeging voor troost, maar omdat ik moest begrijpen waar ik aan begonnen was.

We stopten bij een begraafplaats.

Nathan stapte als eerste uit en liep vooruit, terwijl ik een paar stappen achter hem aan liep. De avondlucht streek langs mijn huid en deed me rillen.

Een paar stappen verder zag ik twee graven naast elkaar – verschillende namen in de steen gebeiteld, de jaartallen die hun overlijden markeerden van elkaar gescheiden, maar toch op de een of andere manier met elkaar verbonden.

Nathan bleef een lange tijd staan ​​voordat hij sprak.

« Hier heb ik geleerd wat zwijgen kost, Mattie. »

Ik bleef staan.

« Ik heb ze begraven met dingen die ik nooit gezegd heb, » voegde hij eraan toe.

Voor het eerst zag ik dat Nathan niet alleen angst met zich meedroeg, maar ook spijt die nooit vrede had gevonden.

‘Mijn eerste vrouw was lange tijd ziek,’ zei hij. ‘Ik bleef maar denken dat er nog wel tijd zou zijn, dus ik zei niet wat belangrijk was.’ Hij keek even naar beneden. ‘Ik hield mezelf voor dat ik haar beschermde.’

Ik schudde langzaam mijn hoofd. « Ze had dat soort bescherming niet nodig… ze had eerlijkheid nodig. »

‘Mijn tweede vrouw…’ vervolgde Nathan. ‘Ik heb er helemaal geen kans voor gekregen.’ Hij keek me aan. ‘Die brieven bevatten alles wat ik niet heb gezegd toen ik het nog wel had kunnen zeggen.’

Ik ademde zachtjes uit.