Toen spande hij zijn kaken aan.

“Maar daardoor word je ook gemeen.”

Ik hield mijn adem in.

Frank keek naar zijn handen.

Voor het eerst zag ik ze niet als « harde handen ».

Als handen die een leven hadden gedragen.

Handen die zo krampachtig aan de controle hadden vastgeklampt dat ze vergaten hoe ze moesten ontspannen.

Frank haalde diep adem.

‘Ik wil niet dat je net als ik leeft,’ zei hij.

Ik knipperde met mijn ogen.

‘Nee, toch niet?’ vroeg ik.

‘Nee,’ zei hij. ‘Ik wil dat je vrij bent.’

 

Hij wees naar het notitieboekje.

‘Maar vrijheid heeft een prijs,’ zei hij. ‘En op dit moment betaal je in plaats daarvan voor comfort.’

Ik zat daar in de stille keuken, de lucht rook naar geroosterd brood en dennenreiniger, en ik voelde iets in me veranderen.

Ik ben niet zo van de motivatie.

In rouw.

Verdriet om hoe moeilijk het was om nu te leven.

Verdriet om hoe moeilijk het toen was.

Verdriet over hoe beide generaties op verschillende manieren gelijk en ongelijk hadden, en hoe we die waarheid blijkbaar alleen maar online tot een strijd hebben omgegooid.

Ik bekeek de lijst nog eens.

‘Hierover zullen mensen van mening verschillen,’ zei ik zachtjes.

Frank snoof.

 

« Mensen maken overal ruzie over, » zei hij. « Ze maken ruzie omdat het makkelijker is dan veranderen. »

Ik staarde naar de pagina.

Toen zei ik iets waardoor mijn keel dichtkneep.

‘Ik wil niet voor altijd blut zijn,’ fluisterde ik.

Frank lachte niet. Hij rolde niet met zijn ogen.

Hij legde zijn hand op de tafel vlakbij de mijne – niet aanraken, maar net dichtbij genoeg.

‘Dat zul je niet worden,’ zei hij. ‘Niet als je stopt met doen alsof je rijk bent.’

Die lijn was zo scherp dat je er glas mee had kunnen snijden.

En dat deed me denken aan iets wat ik nooit aan mezelf had toegegeven.

Hoeveel van mijn uitgaven niet met comfort te maken hadden.

Het ging om imago.