Het leven van een stinkzwam begint met een stadium dat zelfs ervaren paddenstoelenzoekers in verwarring brengt: het ‘heksenei’. Deze ronde, rubberachtige structuur zit gedeeltelijk begraven in de grond of het gras en lijkt op een mysterieuze biologische cocon. Wanneer je hem opensnijdt, komt er een gelatineachtige binnenkant en een gevouwen structuur tevoorschijn die later de volwassen vorm van de paddenstoel zal aannemen. Veel mensen beschrijven dit stadium als een buitenaards embryo of een scène uit een sciencefictionfilm, en het is gemakkelijk te begrijpen waarom.

Binnen een paar uur – soms zelfs ‘s nachts – barst het eitje op spectaculaire wijze open. Vanuit de binnenkant komt de lange, sponsachtige steel van de paddenstoel tevoorschijn, die met een verrassende snelheid groeit. Sommige stinkzwammen kunnen in één ochtend wel enkele centimeters de hoogte in schieten, waardoor ze tot de snelstgroeiende schimmels ter wereld behoren.

De beruchte geur: waarom het naar rottend vlees stinkt

De schok van het zien van een stinkzwam is niets vergeleken met het moment dat je er een ruikt. Zodra de paddenstoel rijp is, verspreidt hij een walgelijke geur die door velen wordt omschreven als een mengsel van rottend vlees, rioolwater en ontbindende dieren. Deze onaangename geur is geen toeval – het is een overlevingsstrategie.

In tegenstelling tot veel paddenstoelsoorten die afhankelijk zijn van de wind voor de verspreiding van hun sporen, gebruikt de stinkzwam insecten. De slijmerige, donkere hoed bovenop de paddenstoel is bedekt met een substantie genaamd gleba, die zowel sporen als de onmiskenbare geur bevat. Vliegen, kevers en andere aaseters worden aangetrokken door de geur, landen op de hoed en dragen onbedoeld de sporen met zich mee wanneer ze wegvliegen. Met andere woorden, de walgelijke geur van de stinkzwam is in feite een geavanceerde biologische methode van voortplanting.