1. De oproep om 5 uur ‘s ochtends
De geur van brandende bijenwas kaarsen en oude, leren hymneboeken had een unieke, magische aantrekkingskracht. Het was een geur die alle logica tartte en Clara direct twintig jaar terug in de tijd wierp, als een spookachtige hand die zich om haar keel wikkelde.
Het was een vochtige, sombere donderdagmiddag in oktober. De regen kletterde tegen de enorme glas-in-loodramen van de katholieke kerk Saint Agnes en wierp een gebroken, waterig licht over de gepolijste houten kerkbanken.
Clara, vierentwintig jaar oud en coördinator van de parochie, knielde bij het altaar en schikte rustig een mand met gedoneerde conservenblikken voor de voedselinzamelingsactie van dit weekend. Ze droeg een eenvoudig, verbleekt grijs vest over haar nette broek. Haar handen waren ruw van het tillen van dozen, haar donkere haar was in een rommelige knot gebonden. Ze was een vrouw die haar hele leven had opgebouwd door stille, onvermoeibare dienstbaarheid in precies dat gebouw waar haar leven in wezen was geëindigd en opnieuw was begonnen.
De zware, smeedijzeren eikenhouten deuren achter in het schip kraakten, het geluid weergalmde scherp in de enorme ruimte.
Clara hield even stil, een blik soep zweefde in haar hand. De koude, vochtige tocht van de straat waaide door het middenpad en voerde een geur mee die schril contrasteerde met de eeuwenoude sfeer van de kerk. Het was de scherpe, synthetische geur van dure parfums uit een warenhuis en luxe leer.
Ze stond langzaam op, veegde haar handen af aan haar broek en draaide zich om naar de ingang.
In het middenpad stonden, silhouetten tegen het grijze middaglicht: de drie geesten uit haar verleden.
Ze waren zeker ouder. Maar de aristocratische, bevoorrechte gelaatstrekken waren onmiskenbaar. Haar biologische moeder, haar biologische vader en haar oudere zus, Sarah.
Ze waren onberispelijk gekleed in op maat gemaakte wollen jassen en zijden sjaals, en straalden een plotselinge, onverdiende en agressieve rijkdom uit die in de bescheiden parochie als obsceen aanvoelde.
Clara verstijfde. Voor een angstaanjagende fractie van een seconde verdwenen de twintig jaar. Ze was weer vier jaar oud. Haar voeten bungelden centimeters boven de houten vloer en zwaaiden nerveus heen en weer in een paar afgetrapte lakleren Mary Janes. Ze herinnerde zich het kriebelige gevoel van haar goedkope winterjas. Ze herinnerde zich hoe haar moeder, met een geforceerde, opgewekte uitdrukking op haar gezicht, Clara’s kraag met trillende handen gladstreek.
‘Blijf hier op dit bankje zitten, Clara,’ had haar moeder gefluisterd, terwijl ze nerveus naar de zware eiken deuren keek waar haar vader al stond, die Sarah’s hand stevig vasthield. ‘God zal nu voor je zorgen. We moeten gaan. Wees een braaf meisje voor God.’
En toen hadden ze zich omgedraaid. Ze waren de deuren uitgelopen, een verblindende sneeuwstorm in, en hadden een vierjarig kind achtergelaten dat naar de lege, galmende kerk staarde, totdat een doodsbange conciërge haar drie uur later rillend en huilend aantrof.
Nu waren de geesten teruggekeerd.
De ogen van haar moeder stonden al vol met perfect getimede, kristalheldere tranen. Ze slaakte een luide, theatrale zucht en bracht een gehandschoende hand naar haar mond toen ze Clara bij het altaar zag staan.
‘Clara,’ snikte haar moeder, haar stem trillend van een emotie die ingestudeerd en gepolijst klonk, alsof ze voor een publiek bedoeld was. Ze zette een haastige, dramatische stap naar voren, haar armen wijd open in een gebaar van moederlijk verlangen. ‘Oh, mijn mooie meisje. Wij zijn het. Wij zijn je ouders. We zijn gekomen om je mee naar huis te nemen.’
Clara bewoog niet. Haar hart bonkte in haar borst, als een angstige vogel gevangen in een kooi. De drang om te rennen, te schreeuwen, een verklaring te eisen voor twintig jaar van pijnlijke verlatenheid, knaagde aan haar keel.
Maar toen klonk de stille, standvastige wijsheid van Evelyn Hart in haar gedachten.
Evelyn was de zevenenzeventigjarige weduwe en kerkpianiste. Zij was de vrouw die met hand en tand tegen het pleegzorgsysteem van de staat had gestreden om het getraumatiseerde, stille vierjarige meisje, dat ze met een liedboek in haar handen had gevonden, bij zich te houden. Evelyn was de vrouw die Clara’s haar had gevlochten, haar lunchpakketten had klaargemaakt, bij haar was gebleven tijdens nachtmerries en haar had leren Chopin spelen. Evelyn was haar ware moeder.
‘Luister eens, Clara,’ had Evelyn jaren geleden tegen haar gezegd, terwijl haar artritische handen zachtjes over Clara’s wang streelden na een bijzonder nare nachtmerrie over de sneeuwstorm. ‘Sommige mensen komen niet terug in je leven omdat ze zich plotseling herinnerden hoe ze van je moesten houden. Ze komen terug omdat ze plotseling iets van je nodig hebben. Bescherm je hart, mijn dappere meisje.’
Clara stapte niet naar voren om de omhelzing te accepteren. Ze huilde niet van dankbaarheid, zoals een verloren kind dat eindelijk teruggevonden was.
Langzaam en doelbewust sloeg ze haar armen over elkaar en liet de koude, zware steen van het besef diep in haar maag zakken.
Haar ogen dwaalden af naar hun dure, op maat gemaakte kleding, de subtiele wanhoop in de geforceerde glimlach van haar moeder, en uiteindelijk ving ze de nerveuze, tikkende beweging in de kaak van haar vader op.
De tijd begon te dringen.
‘Naar huis?’ herhaalde Clara, haar stem zakte naar een vlakke, angstaanjagend kalme toon die haar moeder als aan de grond genageld hield.
