Marianne knikte, de tranen stroomden opnieuw over haar wangn. « Ja, » fluisterde ze. « Op de beste manier die hij kende. »
De kaak van mijn grootmoeder trilde. « En hield hij van mij? »
Marianne aarzelde geen moment. « Met zijn hele leven. »
Mijn grootmoeder keek naar de gedroogde bloem en vervolgens naar haar trouwring. Haar schouders schudden even, alsof een golf door haar heen ging.
Toen, langzaam – zo langzaam dat ik nauwelijks kon ademen – strekte ze haar hand uit en pakte Mariannes hand.
‘Kom hier,’ zei ze met een schorre stem.
Marianne knipperde geschrokken met haar ogen. « Wat? »
Mijn grootmoeder verstevigde haar greep zachtjes. ‘Kom hier,’ herhaalde ze. ‘Want als ik dit nu niet doe, zal ik de rest van mijn leven me afvragen of ik het wel had gekund.’
Marianne kwam dichterbij, als iemand die een angstig dier nadert. Mijn grootmoeder trok haar in een korte, trillende omhelzing.
Het was aanvankelijk niet warm.
Het was een chaos. Het was verdriet, shock en veertig jaar aan onvertelde waarheden samengebald in één enkel moment.
Maar het was echt.
Toen ze elkaar loslieten, veegde mijn grootmoeder haar gezicht af en leunde uitgeput achterover.
‘Ik ben boos,’ gaf ze toe. ‘Ik ben gekwetst. En ik weet niet wat ik hiermee moet.’
Marianne knikte en huilde zachtjes. ‘Je hoeft vandaag niets te doen,’ zei ze. ‘Ik wilde alleen… ik wilde niet dat je dacht dat hij een schurk was.’
Mijn grootmoeder bekeek de familiefoto’s aan de muren van Mariannes kamer – de bewijzen van een leven waar mijn grootvader van een afstand voor had gezorgd.
Vervolgens wierp ze een blik op het kleine boeketje bloemen dat Marianne in een vaas op het aanrecht had gezet – fris, eenvoudig, helder.
‘Wist je dat?’ vroeg mijn grootmoeder zachtjes. ‘Van de bloemen van zaterdag?’
Marianne snoof. ‘Hij vertelde het me,’ zei ze. ‘Hij zei dat het het enige was wat hem een schoon gevoel gaf.’
Mijn grootmoeder liet een gebroken lach ontsnappen door haar tranen heen. « Thomas, » fluisterde ze, alsof zijn naam zowel een klacht als een gebed was.
Tijdens de rit naar huis voelde de auto anders aan.
Nog niet lichter. Maar wel veranderd.
Mijn grootmoeder staarde lange tijd uit het raam.
Eindelijk sprak ze.
‘Hij was niet perfect,’ zei ze.
‘Nee,’ beaamde ik zachtjes.
‘Maar hij was van mij,’ fluisterde ze. ‘En ik was van hem.’
Ik reikte naar haar toe en legde mijn hand op de hare.
‘En nu,’ zei ik, ‘ben je hier niet alleen mee.’
Ze slikte moeilijk en knikte, haar ogen gericht op de weg voor haar, alsof ze, kilometer voor kilometer, bewust besloot om door te gaan.
De daaropvolgende zaterdag werd ik vroeg wakker.
De keuken was nog steeds stil, de leegte voelde nog steeds door.
Maar de vaas was niet langer leeg.
Op tafel stond een boeket wilde bloemen – helder, onvolmaakt en vol leven – geplukt door mijn grootmoeder zelf.
Toen ze binnenkwam, zag ze dat ik staarde en glimlachte ze even vermoeid.
‘Het is zaterdag,’ zei ze.
En voor het eerst sinds de dood van mijn grootvader voelde het huis niet meer verkeerd aan.
Het voelde alsof de liefde er nog steeds was – anders, gekwetst en eerlijk – maar nog steeds aanwezig.
En op de tafel, in het zonlicht, stonden de bloemen fier overeind, alsof ze altijd al hadden geweten hoe dit verhaal verder zou gaan.
