We hebben drie uur in dat kantoor doorgebracht. Ik heb documenten ondertekend waarmee ik de volmacht herriep, de advocaat toestemming gaf om het geld terug te vorderen en een tijdelijk contactverbod instelde dat Julian verbood om in mijn buurt of bij mijn geld te komen.
‘Hoe lang duurt het voordat ik mijn geld terug heb?’ vroeg ik.
‘Dat hangt ervan af,’ zei meneer Davis. ‘Als hij meewerkt, kunnen we dit binnen enkele weken oplossen. Als hij zich verzet, kan het maanden duren. Maar je krijgt het terug, Eleanor. Dat beloof ik je.’
Toen we het kantoor verlieten, nam Liam me meteen mee naar de supermarkt. We vulden de winkelwagen met boodschappen: fruit, groenten, vlees, kip, vers brood, melk, eieren – alles wat ik al maanden niet had kunnen kopen.
‘Het is te veel, Liam,’ zei ik. ‘Je geeft je geld uit.’
‘Het is niet te veel,’ zei hij. ‘En ik vind het niet erg om het aan jou uit te geven. Je bent mijn oma. Ik hou van je.’
In de rij bij de kassa keek een oudere dame ons teder aan.
‘Wat mooi om te zien dat een kleinzoon zo goed voor zijn oma zorgt,’ zei ze. ‘Dat is ware liefde.’
Liam glimlachte. « Zij heeft mijn hele leven voor me gezorgd. Nu is het mijn beurt. »
Eenmaal thuis vulden we samen de koelkast – elk schap, elke lade. Toen we klaar waren, opende Liam de deur en keken we er gewoon naar.
‘Zie je dat, oma?’ zei hij. ‘Zo hoort het er altijd uit te zien. Vol. Want je verdient het om te eten. Je verdient het om goed te leven.’
Ik barstte in tranen uit. Alle emoties die ik maandenlang had opgekropt, kwamen er in één keer uit. Liam omhelsde me en huilde met me mee.
‘Het is voorbij,’ fluisterde hij. ‘Het ergste is nu achter de rug. We gaan je leven weer op de rails krijgen.’
De dagen erna waren een vreemde mix van opluchting en spanning. Liam bleef die hele week bij me. Hij annuleerde zijn lessen, sprak met zijn professoren en legde de situatie uit. Ze hadden er begrip voor.
Hij zorgde voor me alsof ik van glas was. Hij bereidde de maaltijden, zorgde ervoor dat ik at en bracht me naar de doktersafspraken die hij voor me inplande.
De dokter bevestigde wat we allemaal al wisten: ernstige ondervoeding, bloedarmoede en een gevaarlijk lage bloeddruk. Hij gaf me vitamines, supplementen en een strikt dieetplan. Hij berispte me op een vriendelijke manier.
“Mevrouw Rivas, uw lichaam heeft veel te verduren gehad. Op uw leeftijd had dit fataal kunnen aflopen. U heeft geluk dat uw kleinzoon u op tijd heeft gevonden.”
Gelukkig.
Dat woord bleef in mijn hoofd hangen. Was het geluk, of was er meer aan de hand? Misschien was het gerechtigheid. Misschien was het Arthur van ergens, die ervoor zorgde dat alles goed met me zou komen.
Julian meldde zich zoals bevolen bij het bureau. Liam ging met meneer Davis mee om ervoor te zorgen dat alles correct werd afgehandeld. Toen ze terugkwamen, had mijn kleinzoon een ernstige uitdrukking op zijn gezicht.
‘Wat is er gebeurd?’ vroeg ik.
« Papa heeft documenten ondertekend waarin hij ermee instemt het geld terug te betalen, » zei Liam. « Ze hebben dertig dagen de tijd om het huis van Carol te verkopen en het volledige bedrag terug te betalen. »
“En de strafrechtelijke aanklachten?”
« Het onderzoek loopt nog, » zei Liam. « Maar als hij zich aan de terugbetalingsverplichting houdt en u geen verdere klachten indient, krijgt hij waarschijnlijk alleen een voorwaardelijke straf en een taakstraf. »
Ik voelde een mengeling van opluchting en verdriet. Een deel van mij wilde dat hij meer zou boeten – dat hij zelfs maar een fractie van de pijn zou voelen die hij mij had aangedaan – maar een ander deel, dat deel dat hem als baby had gedragen, dat hem had opgevoed, wilde gewoon dat dit voorbij was.
‘Heeft hij iets gezegd?’ vroeg ik.
Liam aarzelde. « Hij vroeg of hij je kon zien. Ik zei nee. Dat je wat ruimte nodig hebt. Dat de advocaat vanaf nu alles zal regelen. »
“Hoe zag hij eruit?”
‘Gebroken,’ zei Liam. ‘Zo hoort het ook.’
Er klonk geen greintje vergeving in zijn stem. Het respect dat hij ooit voor zijn vader had gehad, was volledig verdwenen.
De buren hielden zich aan hun woord. Holly organiseerde een soort hulpketen. Elke dag bracht iemand anders eten. De vrouw op de hoek bracht versgebakken brood. Meneer Robert bracht groenten uit zijn tuin. Een jong stel dat net in de buurt was komen wonen, bracht een taart en zei dat ze hadden gehoord wat er was gebeurd en wilden helpen.
‘Dit is te veel,’ zei ik op een middag tegen Holly. ‘Ik kan zoveel liefdadigheid niet accepteren.’
‘Het is geen liefdadigheid, Eleanor,’ zei ze. ‘Het is gemeenschap. Het is wat we voor elkaar doen. Je woont hier al veertig jaar. Je hebt iedereen in deze buurt wel eens geholpen. Nu is het onze beurt.’
Ze had gelijk.
Ik herinnerde me alle keren dat ik op de kinderen van de buren had gepast als hun ouders aan het werk waren, alle keren dat ik eten had gedeeld als ik het had, alle middagen dat ik kleding naaide voor iedereen die het nodig had, zonder er een cent voor te vragen. De gemeenschap was me niet vergeten, en dat genas iets in me wat Julian had gebroken.
Er gingen twee weken voorbij. Liam moest terug naar de universiteit. Ik stond erop, ook al wilde hij niet weg.
‘Wat als er iets met je gebeurt?’ vroeg hij. ‘Wat als hij probeert contact met je op te nemen?’
‘Het komt wel goed,’ zei ik. ‘De buren houden een oogje in het zeil. Ik heb het nummer van meneer Davis en ik bel je elke dag.’
‘Elke dag,’ herhaalde hij. ‘En als je niet antwoordt, kom ik meteen terug.’
Ik omhelsde hem bij de deur op de dag dat hij vertrok. Die omhelzing duurde een eeuwigheid. Toen we uiteindelijk afscheid namen, hadden we allebei tranen in onze ogen.
‘Dank je wel, mijn liefste,’ fluisterde ik. ‘Je hebt mijn leven gered.’
‘Jij hebt eerst mijn spaargeld bewaard,’ zei hij. ‘Toen ik klein was en jij op me paste terwijl papa werkte. Toen je me leerde lezen. Toen je me vertelde dat ik alles kon bereiken wat ik wilde in het leven. Dit is gewoon een kleine manier om iets terug te doen voor alles wat je me hebt gegeven.’
Ik keek toe hoe hij in zijn oude auto wegreed tot hij de hoek om verdween.
Het huis voelde leeg zonder hem, maar het was een ander soort eenzaamheid dan wat ik eerder had gevoeld. Deze keer wist ik dat ik niet echt alleen was.
Een week later belde meneer Davis.
