Stel je voor: je pakt je ochtendkoffie, maar je hand voelt vreemd onhandig aan, alsof hij niet helemaal van jou is. Of je staat op uit een stoel en merkt ineens dat je been wiebelt, terwijl dat er gisteren nog niet was. Deze subtiele veranderingen kunnen aanvoelen als ‘gewoon ouder worden’ – vermoeidheid, een slechte nachtrust of een opvlamming van artritis. Maar voor veel 60-plussers kunnen ze wijzen op iets veel ernstigers: een lacunair herseninfarct. Deze kleine, diep in de hersenen optredende gebeurtenissen zijn verantwoordelijk voor ongeveer 20-25% van alle ischemische beroertes en blijven vaak onopgemerkt omdat de symptomen mild zijn en niet zozeer een noodgeval lijken als bij grotere beroertes.
Lacunaire beroertes ontstaan wanneer kleine, doordringende slagaders diep in de hersenen verstopt raken, waardoor kleine infarcten (lacunes) ontstaan in gebieden die beweging, gevoel en coördinatie controleren. In tegenstelling tot grote herseninfarcten veroorzaken ze zelden dramatische verwardheid, ernstige afasie of eenzijdige verlamming die iedereen herkent. In plaats daarvan sluipen de symptomen er stilletjes in – gemakkelijk af te doen als normale ouderdomsverschijnselen. Toch is vroege herkenning van groot belang: snel handelen kan de schade beperken, herhaling voorkomen en de langetermijnprognose verbeteren. Het goede nieuws? Door deze patronen te herkennen, kunt u problemen eerder signaleren.
Het verborgen gevaar: waarom lacunaire beroertes bij ouderen vaak over het hoofd worden gezien
Lacunaire beroertes worden in verband gebracht met chronische aandoeningen die veel voorkomen na het 60e levensjaar, zoals hoge bloeddruk (de grootste risicofactor), diabetes, een hoog cholesterolgehalte en roken. Deze aandoeningen beschadigen kleine bloedvaten in de loop der jaren. Veel lacunaire beroertes verlopen « stil » of veroorzaken slechts kortstondige symptomen, maar herhaalde beroertes verhogen het risico op vasculaire dementie, mobiliteitsproblemen en toekomstige ernstige beroertes. Studies tonen aan dat 20-50% van de ouderen asymptomatische lacunes heeft op beeldvorming, maar wanneer er symptomen optreden, worden deze vaak genegeerd. De klassieke BE FAST -symptomen van een beroerte (Evenwichtsproblemen, Veranderingen in ogen/zicht, Verzakking van het gezicht, Zwakte in de arm, Spraakproblemen, Tijd om de hulpdiensten te bellen) blijven van toepassing, maar bij lacunaire beroertes liggen de nadruk op subtielere motorische, sensorische of coördinatieveranderingen zonder duidelijke corticale tekenen zoals neglect of ernstig taalverlies.
